Update 2 | Welke impact heeft COVID-19 op de sector?

Impact Covid-19 op de sector update 2

Via een periodieke  rondvraag - uitgestuurd op 23 maart, 6 april en 16 april - tracht Vlaco een zicht te krijgen en te houden op de impact van de coronamaatregelen voor de sector om zo in te spelen op de noden van de verwerkers. Deze waardevolle info vormt de basis voor een wekelijkse rapportage aan OVAM. 

Aanvoer afvalstromen

Bij de verwerkers is gepolst naar hoe men de aanvoer van afvalstromen ervaart. Is er meer of minder aanvoer en zijn er bepaalde trends merkbaar? In figuur 1 zijn de reacties samengevat.

Composteringen

  • De tijdelijke sluiting van de recyclageparken zorgde voor een lager aanbod aan groenafval op de groencomposteringen. Na de heropening van 7 april lijkt de situatie zich op groencomposteringen min of meer te herstellen. Eén op vijf groencomposteringen geeft nog steeds aan minder groenafval binnen te krijgen.
  • De tijdelijke sluiting van de recyclageparken had ook een duidelijke weerslag op de aanvoer van gft op de verwerkings- en overslaginstallaties. In bepaalde regio’s werd er 2 tot 3 maal meer gft-afval aangeboden dan gemiddeld. De situatie is met de heropening van de recyclageparken enigszins verbeterd, toch geeft nog 5 van de 7 gft-verwerkers in de laatste rondvraag aan dat ze bovengemiddeld veel gft aangeboden krijgen. Tussen de gft-verwerkers wordt er onderling gft uitgewisseld om de capaciteiten optimaal te benutten. Rondvraag leert ons dat alle gft-installaties vol zitten en er geen extra capaciteit gecreëerd kan worden. Vlaco onderzoekt samen met OVAM of er een noodoplossing geboden kan worden.

Co-verwerkers

De meeste vergisters gaven bij de eerste rondvraag op 23 maart aan dat de aanvoer gemiddeld is, hoewel er wat verschuivingen in afvalstromen te merken waren. Deze week geeft ongeveer de helft van de co-verwerkers aan moeilijkheden te ondervinden met de beschikbaarheid van afvalstromen waarbij sommigen een financiële impact verwachten.

Dit lager aanbod is toe te wijzen aan een verlaagde productie bij voedingsbedrijven en het wegvallen van horeca-afval. Bij bepaalde installaties zijn de aanvoer van groentestromen uit de voedingsindustrie en andere slibstromen sterk afgenomen. Tevens is er minder aanvoer van organisch-biologisch bedrijfsafval uit buurlanden (zowel door moeilijkheden bij transport als verminderde productie). Er was tijdelijk een lager aanbod aan supermarktmixen, maar dit lijkt zich hersteld te hebben.

Verwerking crisisstromen

Er waren de afgelopen weken vragen omtrent overschotten die omwille van de crisis verwerkt moeten worden (zoals veilingafval, stromen uit de sierteeltsector, aardappelen, zuivel, …). Aan Vlaco wordt de vraag gesteld waar en aan welke prijs deze zouden kunnen verwerkt worden. In het verleden hebben we dit altijd opgepakt en hebben we onze leden gecontacteerd om capaciteiten en prijzen te kennen. De verwerkingssector moest aantonen of ze die stromen zou willen en kunnen verwerken. Echter, als puntje bij paaltje kwam, is er bijna nooit naar onze leden afgevoerd. Het lijkt ons daarom evident om de rollen om te keren en de bewijslast bij de producent van de afvalstof te leggen. De afvalproducent dient zelf de verwerkers te contacteren.

Via onze website kunnen de contactgegevens worden gevonden en we willen hierbij ook graag ondersteuning bieden. De individuele afvalproducent bespreekt echter in een één-op-één relatie de mogelijkheden (tonnages en prijzen) van verwerking met één of meerdere verwerkers. Het is aan de afvalproducent om aan te tonen waar en hoe de afvalstof kan verwerkt worden. En dit alvorens een grondstofverklaring voor rechtstreeks uitrijden als meststof/bodemverbeterend middel aan te vragen. Vlaco wil uiteraard een centrale ondersteuning blijven bieden aan de optimale verwerking van afvalstromen en zal deze ook blijven opvolgen. Uit de bevraging blijkt dat er tot op heden geen nieuwe stromen verwerkt worden op de vergistingsinstallaties. Gesprekken tussen aanbieders en verwerkers zijn wel lopende betreffende de verwerking van aardappelen.

Figuur 1: Aanvoer van afvalstoffen bij composteringen en co-verwerkers

Figuur 1: Aanvoer van afvalstoffen bij composteringen en co-verwerkers

Afzet eindproducten

In de enquête werd tevens gepolst naar de afzet van eindproducten. Heeft de coronacrisis invloed op de afzet van compost en digestaat? In figuur 2 zijn de reacties samengevat.


Compost

Bij de vorige bevraging ondervonden veel composteringen hinder doordat de afzet van compost aan particulieren niet langer mogelijk werd geacht. Bij de laatste bevraging lijkt de situatie zich te herstellen maar zijn er nog een aantal composteringen die minder compost afzetten omdat ze sterk afhankelijk zijn van particuliere afzet. Sommige producenten leveren compost in bulk of bigbags aan huis, wat in deze periode een groot succes blijkt. Bij verschillende compostering leidt dit zelfs tot wachttijden.

De verkoop van compost aan professionelen (zowel tuinaannemers als landbouwers) is de afgelopen weken op de meeste composteringen zeer goed blijven lopen dankzij het mooie weer. Sinds 18 april konden de tuincentra weer openen. In het verlengde van deze maatregel bevestigde OVAM dat de verkoop van compost aan particulieren toegelaten is op composteringsinstallaties. Hierbij dient wel voldaan te worden aan de voorwaarden opgelegd door de overheid en kunnen onderstaande tips gebruikt worden:

  1. Probeer het aantal personen te beperken door enkel op bestelling te werken, communiceer duidelijk over het maximaal aantal toegelaten personen
  2. Probeer aan huis te leveren waar en wanneer mogelijk
  3. Vermijd contact door het aftekenen van documenten en cash betalingen.

Digestaat

Co-verwerkers ondervinden weinig hinder bij de afzet van digestaatproducten. Voor het transport zijn er oplossingen gevonden. Mede door het goede weer en beperkte verkeer, is er een vlotte afzet van digestaat.

Figuur 2: Afzet van eindproducten bij compostering en co-verwerkers

Figuur 2: Afzet van eindproducten bij compostering en co-verwerkers

 

Nog eens terugblikken op onze vorige update? 

Herlees onze COVID-19 update van 31 maart